कला / साहित्य

नत्र चन्द्र शमशेरले सती प्रथा हटाउने थिएनन् !

आजभन्दा झण्डै २० वर्षअघि म पाकिस्तान जाँदा एक मुस्लिम महिलाले मलाई सोधेकी थिइन्, 'तिमीहरूकहाँ हिन्दु धर्मअनुसार त श्रीमान् मरेपछि स्वास्नीलाई जिउँदै जलाइन्छ रे नि, हो ?'मलाई कस्तो लाज लागेजस्तो भयो । मैले सानो स्वरले भनेकी थिएँ, 'हो, पहिलेपहिले त्यस्तो थियो रे । तर, १०० वर्षअघि यो प्रथाबाट कानुनी रूपबाट मुक्त भइयो ।''होइन नि भारतमा त ३०–४० वर्षअघि पनि रूप कुँवर नामकी सती गएकी थिइन् रे । उनको नाममा मन्दिर पनि बनाएको थियो रे ।'मरिनाको कुरा सत्य नै थियो, मैले बोल्ने… पुरा पढौ

पल शाहविरूद्धको अभियोगपत्र: नाबालिग गायिकाबारे यस्तो छ पल शाहको बयान

अभिनेता पल शाहविरुद्ध एकजना नाबालिग गायिकामाथि बलात्कार अभियोगमा बिहीबार नवलपुर जिल्ला अदालतमा मुद्दा दर्ता भएको  छ। अभिनेता पल शाहविरुद्ध एकजना नाबालिग गायिकामाथि बलात्कार अभियोगमा बिहीबार नवलपुर जिल्ला अदालतमा मुद्दा दर्ता भएको  छ। शाहविरुद्ध मुद्दा चलाउने क्रममा जिल्ला सरकारी वकिलको कार्यालयले १६ पृष्ठ लामो अभियोग पत्र तयार पारेको छ।  अभियोग पत्रमा पीडित भनिएकी नाबालिग गायिकाका बुवाले दिएको जाहेरीलाई प्रमुख आधार मानिएको  छ। तनहुँमा जस्तै गायिकाका बुवाले इलाका प्रहरी कार्यालय गैँडाकोटमा पनि जाहेरी दिएका थिए। जहाँ पहिलो पटक घटना भएको बताइएको छ। … पुरा पढौ

प्रकाश सपुतको ‘पिर’ र यसले बिर्सिएको पाटो

प्रकाश सपुतको ‘पिर’ गितमा कोठा भित्रको देहव्यापारको बारेमा देखिने दृश्यमा रक्तिममा नचरी गर्ने बागलुङ बरेङकी केशकुमारी केशरी बैनि रहिछन् । उनले ( बिबिसी )र रवि लामिछानेलाई समेत आफू माओवादीको कलाकार रहेको झुट बोली उल्लु बनाइन् ।गीत,चलचित्र र रचना केहि काल्पनिक र यथार्थ नजिक पनि हुन्छन् ।सिर्जना सबै सत्य कुरामा आधारित हुनै पर्छ भन्ने मान्यता पनि स्थापित छैन । सिर्जना कुनै घटना,परिस्थिति र अवस्था देखाउने एक संकेत हो ,एउटा अभिव्यक्ति हो । पिरमा देखिएकी कमरेडले माओवादीको कलाकारका रुपका झुट स्वरुप नदेखाउनु… पुरा पढौ

कम्रेड दिलमायाको संघर्ष ! जस्ले प्रचण्ड र बाबुरामहरुलाई रुवाएकी थिइन

२०६२ असोज ५ गते रुकुमको चुन्वाङमा आयोजित तत्कालीन नेकपा माओबादीको केन्द्रिय समितिको पूर्ण बैठक संगै माओबादीको केन्द्रिय साँस्कृतिक विभागले पनि साँस्कृतिक कार्यक्रम प्रस्तुत गरेको थियो । कार्यक्रममा युद्ध मैदानबाट फर्किँदा भन्ने ओपेरा प्रस्तुति भित्रको एउटा भागमा साँच्चैको आफ्नै दुधेबालक (छोरी) बोकेर लडाईमा शहिद भएका आफ्नो श्रीमानको खबर लिएर आउँने लालसेनाहरुलाई उल्टै गीत र अभिनय मार्फत जीत्नै पर्छ यो अन्तिम लडाईँ तिमीले लडेर ! फाटेका आङहरु रोएका मनहरु बसेका छन् नयाँ दिन पर्खेर !! भन्दै सुझाव दिए पछी त्यहाँ लाईभ दृश्य हेरीरहेका… पुरा पढौ

“खोप कार्ड”

नेपालाआ बसेर क्यार्नु, सधै यस्तै ताल भए सी , सँगइका केइ न कामका तोरी हरुले त बिदेश गै कत्ती प्रगती अरिसके । जे पर्ला पर्ला, लौ हजुर म नि अब बिदेश जाने भए । मलाई जस्सरी भए नि मिलाईदिनु पर्‍यो ।" शहर स्थित म्यानपावर कम्पनीमा पुगेर बिन्ती गर्दै सन्तरामले भन्यो । "ठिकै छ , डेढ लाख रुपैयाँ , पासपोर्ट साइजको फोटो , पि.सि.आर. टेस्टको नेगेटिभ रिपोर्ट अनि खोप कार्ड लगायतको डकुमेण्ट्सहरु लिएर आउनुस भोली दश बजे ।” कम्पनी सञ्चालकले भन्यो… पुरा पढौ

पल शाह प्रकरणमा जेल जान रहर गर्नेहरु के रहेछ क़ानून हेर्नुहोस।

गएको बुधबार पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि फरार रहेका पल शाह आज आइतबार बल्ल प्रहरीको सम्पर्कमा आउन बाध्य भए। यो बीचमा कानुनसँग लुकेर उनले फेसबुके, युट्युबे र टिकटके अदालतमा अडियो सहितका ‘प्रमाण’ राख्दै बहस छेडेका थिए। तर यो क्रममा जजसले पीडित किशोरीको नाम,  फोटो र परिचय खुल्ने काम गरिरहेका छन्, उनीहरुले नबुझेको कुरा के हो भने उनीहरुको यो कामले जेल जानु पर्ने अवस्था आउन सक्छ। विदेशतिरको उदाहरण दिएको हैन, नेपालमै अदालतले यस्तो सजायको घोषणा गरेको नजिर बसिसकेको छ।  सोसल मिडिया हेर्ने… पुरा पढौ

पल शाहद्वारा प्रहरीसामु आफैं उपस्थित भै आत्मसमर्पण गरे

अभिनेता पल शाह आइतबार आफै जिल्ला प्रहरी कार्यालय तनहुँमा आफै पुगेर आत्मसमर्पण गरेका छन ।  जिल्ला प्रहरी तनहुँले शाह कार्यालयमा उपस्थित भएको पुष्टि गरेको छ।   यसअघि शाहले आजै प्रहरीमा उपस्थित हुने बताएका थिए । गायिकाले गत बुधबार जिल्ला प्रहरी कार्यालय तनहुँमा दिएको जाहेरीको आधारमा उनी आज प्रहरी कार्यालयमा आफै उपस्थित भएका हुन । त्यसयता उनी फरार रहँदै आएका थिए । आइतबार सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले स्वास्थ्य समस्याका साथै केही घरको सबै व्यवहार मिलाउनुपर्ने भएकाले प्रहरीमा उपस्थित हुन नसकेको बताएका थिए । … पुरा पढौ

गीतकार अर्याल जसले जनजिब्रोमा स्थापित गरिदिए औषधीय गुणको मरौटीलाई

‘रमरम मरौटी,तिम्रो रुपै करौँती‘’ युट्युब, टिकटकजस्ता डिजिटल माध्यममा छाइरहेको यो गीतले औषधीय गुण भएको वनस्पति मरौटीलाई पुनः एकपटक जनजीब्रोमा स्थापित गरिदिएको छ ।भिडियो बनाएर टिकटकमा ‘शेयर’ गरिरहेका नयाँ पुस्तामाझ पक्कै मरौटीबारे थाहा पाउने हुटहुटी जागेको हुनुपर्छ । हामीमध्ये पनि कतिपयलाई मरौटी के हो रु जानकारी नहुन सक्छ, या बिर्सिदिएका हुनसक्छौँ । नेत्र अर्यालले शब्दमा गायक खेम सेञ्चुरी र गायिका अस्मिता अधिकारीद्वारा स्वरबद्ध गीतले मरौटी शब्दलाई जुन ओजका साथ उछालेको छ, उति नै त्यो गुणकारी पनि छ । युट्युबमा सार्वजनिक भएको… पुरा पढौ

विसं २००४ सालमा देवकोटाको सम्पादनमा ‘युगवाणी’

महाकवि देवकोटालाई पत्रकारिताको क्षेत्रमा काम गर्नमा रुचि थियो । यसै विषयमा देवकोटाले विस। २००१ –०२ सालमा शारदाका केही अङ्कहरुमा सम्पादकीय पनि लेखे । यस प्रसङगमा चुडामणि बन्धुले लेखेका छन् । शारदाका तोलामा हिसाबमा बेच्न सकिने सम्पादकीय लेखकको थिए होलान् रु शैली हेरेको खण्डमा देवकोटाका कुनै पनि विधार्थिले यस्ता केही सम्पादकीयहरुमा देवकोटीय गद्यशैली भेट्याउन सक्छ । यसै विषयमा कुमारबहादुर जोशीले चाहिँ शारदाको वर्ष १० सङ्ख्या ३–४ देवकोटाले आफ्नै हस्ताक्षरमा लेखेको सम्पादकीय नै आफ्नो समालोचनाको कृतिमा प्रस्तुत गरेका छन् । त्यस बखत… पुरा पढौ

घर र मानिसलाई प्लास्टिकमा बेरेर फोटो खिच्दैछन् जापानी फोटोग्राफर हारुहिको कावागुची 

जापानी फोटोग्राफर हारुहिको कावागुचीसँग ‘फेमिली-फोटो’ खिच्नु परे एउटा अनौठो सर्त पूरा गर्नुपर्छ। उनले पूरै घरलाई प्लास्टिकले छोप्छन् र फोटो खिच्न लागेको मान्छेलाई प्लास्टिकको झोलामा ‘भ्याकुम-सिल’ गर्छन्। त्यसपछि मात्रै उनले फोटो खिच्न सुरु गर्छन्। मान्छे निसास्सिनुअघि नै टोकियोका फोटोग्राफर कावागुचीले केही सेकेन्ड फोटो खिचेर भ्याउँछन्। यस्तो अनौठो फोटोलाई कावागुचीले ‘मेमोरियल फोटो फर द फेमिली’ (परिवारको यादगार फोटो) भन्ने गरेका छन्। यो उनको जारी सेरिज ‘फ्रेस लभ’ (ताजा प्रेम)को एक अंश हो। यो उनको दुई दशक लामो मिसन हो। जसमा उनले मानिसहरूलाई प्लास्टिकमा र्‍याप… पुरा पढौ