विचार

नेपाल–जापान रोजगार सम्बन्ध : दोस्रो विश्वयुद्धदेखि सुरु, श्रम सम्झौतामै सीमित

सन् १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्ध लड्न ब्रिटिस सरकारको तर्फबाट नेपाली युवाहरू जापान पुगेका थिए । विश्वयुद्ध लड्ने क्रममा जापान पुगेका कतिपय नेपालीहरू युद्धको अन्त्य भएपछि जर्मनी र बेलायत नफर्की उतै बसेको अध्ययनका क्रममा भेटिएको सत्यमोहन जोशीको ‘आप्रवासन रोजगारीसम्बन्धी’ इतिहास पुस्तकमा उल्लेख छ । कति संख्यामा नेपालीहरू दोस्रो विश्वयुद्धपछि जापानमै काम गर्दै बसे भन्ने यकिन तथ्यांक नभए पनि त्यो समयदेखि नेपालीहरू रोजगारीका लागि जापान जान थालेको वैदेशिक रोजगारीसम्बन्धी धेरै अध्ययनहरूमा उल्लेख गरिएको पाइन्छ । सन् १९६० को आसपासमा नेपालीहरू निर्माण क्षेत्रमा काम… पुरा पढौ

आमा नभए रमाइलो हुन्न तीज

वर्ष दिनको तीजमा भाई लिन आका छन् विदा दिनुस् स्वामी राजै माइती जाने हो सिन्दूर, पोते, सारीमा माइत जाने हो आमाले नै पकाएको दर खाने हो तीज र आमा, तीज र चेलीबेटीको सम्बन्ध र प्रेम यो नै तीजको प्रमुख आकर्षण हो। हिन्दु धर्मावलम्बी महिलाहरू र आजकल त सबै नेपाली महिलाहरूमा तीजको माहोल एउटा उत्सवपूर्ण बन्न सक्नु सकारात्मक पक्ष पनि हो। तीज चेलीबेटीको एउटा महत्त्वपूर्ण पर्वको रूपमा मानिदै आएकोले नै महिलाहरूको चहलपहल र रमाइलो माहोल सृजना हुनु स्वाभाविक हो। तीज र… पुरा पढौ

पोर्तुगलको लिस्वनबाट परदेशको तिज नियाल्दा

तिज हिन्दु नारीहरुको महान चाड मानिन्छ । यो पर्वको राम्रो नराम्रो पक्षको बारेमा अहिले चर्चा तिर नलागम । धार्मिक मान्छेले मान्छन तर यसमा भएका महिला माथीको एक प्रकारले पुरुषवाद भने हाबी देखिन्छ । मेरो नजर बाट यो भने गलत छ । पोर्तुगलको लिस्वन शहरमा चितवन समाजले तिज कार्यक्रम आयोजना गर्यो केहि दिनअघि । पोर्तुगलमा लगभग चालिस हजारको हाराहारीमा नेपाली बसोबास भएको हुनाले यस्ता कार्यक्रमहरु निकै हुने गर्दछन । परदेशको ठाउका कार्यक्रमहरुमा जान पनि भ्याए जाने हो नभ्याए बेलुका काम सके… पुरा पढौ

२० हजार येनसम्मको माईनम्बर पोइन्ट(マイナポイント) के हो र यो कसरी पाइन्छ ?

जापान सरकारले आफ़्ना नागरिकहरुको ब्यक्तिगत जानकारीहरुलाई एउटै कार्डमा एकिकृत गरी प्रशासनिक कार्यहरुको सहज ब्यवस्थापन गर्ने उदेश्यका साथ सन् २०१६ जनवरीदेखि लागु गरेको माईनम्बर कार्ड प्रणाली सरकारले सोंचे अनुसारको गतिमा नागरिकले प्रयोग नगरे पछि (२०२२ मे १ को तथ्यांक अनुसार करिब ४४ प्रतिशत नागरिकले मात्र यो कार्ड लिएका छन्) सरकारले बिभिन्न समयमा बिभिन्न क्याम्पेन/योजना लागू गरी यसको प्रयोगकर्ता बढाउन खोजेको देखिन्छ ।यसै शिलशिलामा अहिले चलिरहेको माईनम्बर पोइन्टको बारेमा सायद तपाईंहरुले सुन्नु भएकै होला । साधारण रुपमा बुझ्दा नया माईनम्बर कार्ड लिंदा… पुरा पढौ

राजनीतिमा महिला सहभागिता!

राजनीतिमा महिला सहभागिताको विषय चार दशक अगाडी सम्म प्रतिनिधित्वको विषय मात्र थियो। मेरो/हाम्रो पुस्ता राजनीतिमा यसरी नै आएको हो। बन्द समाजमा खुला राजनितीक सहभागिता सजिलो विषय थिएन। त्यसैले हामी राजनितीमा महिलाको सहभागीतालाई अधिकारको रूपमा कुरा गर्न थाल्यौ। पहिलो खुट्किलोः राजनितीमा महिला सहभागिताले नै नेतृत्व विकास गर्न अबसर दिन्छ ।दोश्रो खुट्किलोः वैचारिक राजनिती, संगठन र संघर्षको माध्यमबाट नेतृत्व विकास हुन्छ। त्यसैले हामीले नेतृत्व विकास र प्रतिस्पर्धाको कुरा पनि संगै गर्यौ। त्यसपछि महिला सहभागिताको कानूनी अधिकारको कुरा गर्न थालेको दुई दशक हुन… पुरा पढौ

भगवान श्रीकृष्ण र आजको सामाजिक/राजनीतिक परीवेश !

विश्वमा सबैभन्दा लोकपृय र धेरै भाषामा अनुवाद भएका धार्मिक पुस्तक मध्येको श्रीमद्भगवत गीताका मूल नायक भगवान श्रीकृष्ण मानिन्छन् । उनलार्इ हिन्दु परम्परा अन्तरगतका सबै सम्प्रदाय तथा पथका अनुयायीहरूले अत्यन्तै श्रद्धा गर्दछन् । हिन्दु धर्मशास्त्रहरूका अनुसार भगवान श्रीकृष्ण यस पृथ्वीतलमा अन्याय, अत्याचार र राक्षसी प्रवृत्तिकाहरूबाट थिचोमिचोमा परेका सम्पूर्ण मानवको रक्षा गर्न अवतरित भएका थिए । उनले सनसारमा रहुञ्जेल सत्यको पक्षमा रही सत्कर्मका लागि मानव समुदायलाई प्रेरित गरे ।  राजनीति, धर्म, दर्शन, योग, ज्ञान आदिका पूर्णज्ञाता भएकाले श्रीकृष्णलाई भगवानका अन्य सबै अवतारहरूभन्दा… पुरा पढौ

यसरी सम्भव थियो र छ फोहोर काठमाडौंको व्यवस्थापन  

काठमाडौ उपत्यकामा विगत केही हप्ता देखि फोहोरको पहाड बन्दै गएकोछ ।ठूलो पानी पर्दा फोहोर बगाएर ढल थुनिने देखि महामारी फैलने सम्मका समस्या हाम्रो सन्निकट देखिन्छ। फोहोर थुप्रिएको कारण सडकहरु साँगुरो हुन गई ट्राफिक समेत अवरुद्ध हुन थालेको छ।यो बेला काठमाडौका प्रमुख बालेन साहलाई ह्यास ट्याग, खुचिङ गर्ने कि, यो हाम्रो साझा समस्या हो भनेर आवश्यक समन्वय गरेर समस्या समाधान गर्न पहल गरिदिने ? गत वर्ष जब म मन्त्री भएर शहरी विकाश मन्त्रालयको जिम्मेवारी लिएँ। त्यसपछि मन्त्रालयले २९३ नगरपालिकाको फोहोर ब्यवस्थापनमा… पुरा पढौ

मेयर बालेनज्यू, तपाइँ असफल हुनु भएन : पूर्वसचिव शारदा त्रिताल 

मेयरज्यूकाठमाडाैँ महानगरपालिकातपाइँ असफल हुनु भएन । १.  तपाइँलाई काठमाडाैँका जनताले त्यसै मेयरमा जिताएका होइनन् । यो विषयमा ख्याल गर्नुहुने नै छ । २. काठमाडाैँ एउटा महानगरपालिका मात्र होइन देशको राजधानी शहर पनि हो । यसका आफ्नै किसिमका ऐतिहासिक र सांस्कृतिक मूल्य मान्यता पनि छन् । यिनको संरक्षण र सम्बर्द्धन गर्ने जिम्मेवारी पनि तपाइँको काँधमा आएकोछ । ३. राजनीति ‘जनताको लागि’ गरिनु पर्नेमा विगत केही दशकदेखि नेताहरुबाट ‘जनताउपर’ राजनीति गरिएको कारणले लामो समयदेखि हर्ताकर्ता भएका ठूला पार्टीका नेताहरुप्रति जनता निराश भएको… पुरा पढौ

सेप्टेम्वर २० तारिक प्रर्दशन हुदै वृत्तचित्र “गलकोट”

आहा गलकोट यो मनमा गलकोट तन र बचनमा गलकोट। कर्मका हिसाबले सूर्योदयको देशमा छु तर कल्पनामा होस् वा सुन्दर भविष्यको परिकल्पनामा होस् म गलकोटमै छु। विदेशकै भुमिमा रहेको कारण थुप्रै जिल्लाका साथीसँग भेट हुने मौक़ा र अवसर प्राप्त भएको छ अनि सुरु हुन्छ परिचयको काहानी वा मेरो हाउभाउबाट पनि थाहा पाउने गर्नुहुन्छ कोहि साथीहरू त। तपाई गलकोटे हो जस्तै लाग्यो भन्नुहुन्छ।मेरो परिचय दिदा म गलकोट बाट नै सुरु गर्ने गर्छु। जापानमा बसोबास गर्नुहुने १ लाख नेपाली गलकोट नाम नसुनेको कोहि… पुरा पढौ

ओन्सेनमा ‘निवस्त्र’ हुदाको त्यो पहिलो क्षण ! संस्मरण

नङ्ग्याउने भए जापानवासी नेपाली मित्रहरूले भन्ने कुराको छनक पाइसकेको थिएँ । प्रकाश पौडेल ‘माइला’ र लोकनाथ वस्तीले जापानी भाषामा ‘ओन्सेन’ भनिने प्राकृतिक रूपमा निस्किने तातोपानीको नुहाउने घरअगाडि पुर्याएपछि मचाहिँ मानसिक रूपमा नाङ्गिन तयार भइसकेको थिएँ । नेपालबाट आएका केही मित्रहरू त्यसबारेमा अनभिज्ञ थिए । वास्तवमा ओन्सेनमा नुहाउन जाँदा लुगा लगाएर प्रवेश गर्न पाइँदैन भन्ने कुरा मलाई थाहा थियो । ओन्सेनका बारेमा थाहा पाएकाले त्यहाँ अनिवार्य रूपमा नाङ्गिनुपर्दछ भनेर बुझिहाल्छन् । हामीलाई अनौठो लाग्ने तर सामूहिक रूपमा नाङ्गै नुहाउने त्यो परम्परा… पुरा पढौ