विचार

स्थानीय तह निर्वाचन - २०७९ का सन्दर्भमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) को अपिल ! आदरणीय आमाबुवा, दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरु, संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको घोषणापछि त्यसलाई समाजवाद उन्मुख समावेशी लोकतन्त्रका रुपमा संस्थागत गरिएको नयाँ संविधान कार्यान्वयन प्रक्रियामा स्थानीय तहको दोस्रो निर्वाचन आगामी २०७९ बैशाख ३० गते हुँदैछ । नेपालको सन्दर्भमा स्थानीय,व्यवस्थापिका र कार्यपालिकाको भूमिकामा समेत रहेको स्थानीय तह (सरकार) नेपाली मौलिक विशेषतामा आधारित समाजवाद उन्मुख राज्य व्यवस्थाको एक महत्वपूर्ण आधार हो । साथै,आवधिक निर्वाचन जनताको सर्वोच्चतालाई स्थापित गर्ने महत्वपूर्ण माध्यम र… पुरा पढौ

हाम्रो देश नेपालकै नक्शासँग मिल्दो जुल्दो नक्शा भएको जिल्ला बागलुङको दक्षिण–पश्चिम भूभागमा अवस्थित एउटा सुन्दर नगरपालिका छ।जसको नाम हो गलकोट नगरपालिका ।१९४.३९ वर्ग किलो मिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस नगरपालिकामा ब्राह्मण, क्षेत्री, ठकुरी, मगर,नेवार अल्पसंख्यकहरु, दलितहरु र मुस्लिम जस्ता विभिन्न जात, जाति एवं फरक फरक भाषा, धर्म र संस्कृति भएका मानिसहरूको बसोबास रहदै आएको छन्।१० हजार ३९३ फिटको उचाइमा रहेको घुम्टे चुचुरोको फेदमा अवस्थित साविकका,मल्म,पाण्डवखानी,हरिचौर,काडेबास,रिघा,हटिया ,नरेठाँटी र दुदिलाभाटी गरि ८ वटा गाउ विकास समितिहरु मिलाएर ११ वटा वडाहरुले गल्कोट नगरपालिका बनेको… पुरा पढौ

सन् २०१९, सेप्टेम्बर १० मा विश्व प्रसिद्ध बेलायती ‘नेचर जर्नल’मा दाल, भात, रोटी, शब्जी र भान्सामा दैनिक रुपमा प्रयोग गरिने मसलाहरुका बारेमा महत्वपूर्ण अनुसन्धान प्रकाशित भयो । दाल भातको सट्टा छोडेर पत्रु परिकारहरु बर्गर, पिज्जा, स्यान्डविच, चाउमिन, चाउचाऊ खाँदा मुटुरोग, मधुमेह रोग हुन्छ भन्नेबारे यस अनुसन्धानमा विशेष चर्चा गरिएको छ ।जर्मनीको ल्युबेक युनिभर्सीटिका प्राध्यापक राँल्फ लुडविजको नेतृत्वमा भारती डा. यास्क गुप्ता र उनका २ जना वैज्ञानिक साथीहरुको समूहले मिलेर गरेको उक्त अनुसन्धानबाट नेपाल र भातरको भान्सामा पाक्ने दाल भात र… पुरा पढौ

आजभन्दा झण्डै २० वर्षअघि म पाकिस्तान जाँदा एक मुस्लिम महिलाले मलाई सोधेकी थिइन्, 'तिमीहरूकहाँ हिन्दु धर्मअनुसार त श्रीमान् मरेपछि स्वास्नीलाई जिउँदै जलाइन्छ रे नि, हो ?'मलाई कस्तो लाज लागेजस्तो भयो । मैले सानो स्वरले भनेकी थिएँ, 'हो, पहिलेपहिले त्यस्तो थियो रे । तर, १०० वर्षअघि यो प्रथाबाट कानुनी रूपबाट मुक्त भइयो ।''होइन नि भारतमा त ३०–४० वर्षअघि पनि रूप कुँवर नामकी सती गएकी थिइन् रे । उनको नाममा मन्दिर पनि बनाएको थियो रे ।'मरिनाको कुरा सत्य नै थियो, मैले बोल्ने… पुरा पढौ

प्रकाश सपुतको ‘पिर’ गितमा कोठा भित्रको देहव्यापारको बारेमा देखिने दृश्यमा रक्तिममा नचरी गर्ने बागलुङ बरेङकी केशकुमारी केशरी बैनि रहिछन् । उनले ( बिबिसी )र रवि लामिछानेलाई समेत आफू माओवादीको कलाकार रहेको झुट बोली उल्लु बनाइन् ।गीत,चलचित्र र रचना केहि काल्पनिक र यथार्थ नजिक पनि हुन्छन् ।सिर्जना सबै सत्य कुरामा आधारित हुनै पर्छ भन्ने मान्यता पनि स्थापित छैन । सिर्जना कुनै घटना,परिस्थिति र अवस्था देखाउने एक संकेत हो ,एउटा अभिव्यक्ति हो । पिरमा देखिएकी कमरेडले माओवादीको कलाकारका रुपका झुट स्वरुप नदेखाउनु… पुरा पढौ

२०६२ असोज ५ गते रुकुमको चुन्वाङमा आयोजित तत्कालीन नेकपा माओबादीको केन्द्रिय समितिको पूर्ण बैठक संगै माओबादीको केन्द्रिय साँस्कृतिक विभागले पनि साँस्कृतिक कार्यक्रम प्रस्तुत गरेको थियो । कार्यक्रममा युद्ध मैदानबाट फर्किँदा भन्ने ओपेरा प्रस्तुति भित्रको एउटा भागमा साँच्चैको आफ्नै दुधेबालक (छोरी) बोकेर लडाईमा शहिद भएका आफ्नो श्रीमानको खबर लिएर आउँने लालसेनाहरुलाई उल्टै गीत र अभिनय मार्फत जीत्नै पर्छ यो अन्तिम लडाईँ तिमीले लडेर ! फाटेका आङहरु रोएका मनहरु बसेका छन् नयाँ दिन पर्खेर !! भन्दै सुझाव दिए पछी त्यहाँ लाईभ दृश्य हेरीरहेका… पुरा पढौ

नेपालमा हालसम्मकै सर्वाधिक महत्वपूर्ण तर विवादित विषय हुन् एमसिसी, विकास र राष्ट्रवाद । यी तीनवटै विषयले आमजनतासँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्छन् । विवादको केन्द्रमा हुनुको मूल कारण यी विषयसँग जोडिएको राजनीति हो । विवादमा संलग्न व्यक्ति वा संस्था जन्मिएको सामाजिक धरातल, वैचारिक आस्था÷अडान, सांस्कृतिक पृष्ठभूमि तथा समकालीन नाफा–घाटाका हिसाबले विभिन्न पक्षधरता पैदा हुँदै आएका छन् । यी आन्तरिक विवादको आगोमा भूराजनीतिले गरेको घिउ थप्ने कामलाई अवश्य नजरअन्दाज गर्न सकिँदैन । दुईधारे तरबारजस्तो अत्यन्तै संवेदशील भएकाले ‘विद्वान्’हरू पनि बिरलै यी विषयमाथि बहस गर्न रुचाउँछन् । तथापि आमजनजीवनसँग जोडिने… पुरा पढौ

नेपालाआ बसेर क्यार्नु, सधै यस्तै ताल भए सी , सँगइका केइ न कामका तोरी हरुले त बिदेश गै कत्ती प्रगती अरिसके । जे पर्ला पर्ला, लौ हजुर म नि अब बिदेश जाने भए । मलाई जस्सरी भए नि मिलाईदिनु पर्‍यो ।" शहर स्थित म्यानपावर कम्पनीमा पुगेर बिन्ती गर्दै सन्तरामले भन्यो । "ठिकै छ , डेढ लाख रुपैयाँ , पासपोर्ट साइजको फोटो , पि.सि.आर. टेस्टको नेगेटिभ रिपोर्ट अनि खोप कार्ड लगायतको डकुमेण्ट्सहरु लिएर आउनुस भोली दश बजे ।” कम्पनी सञ्चालकले भन्यो… पुरा पढौ

शायद तपाईले टेलिफोनमा कुराकानी गरिराखेको जापानीहरु देख्नुभएको हुनुपर्छ । टेलिफोनमा कुराकानी भईराखेको दुई व्यक्तिबीच एकआपसमा देखादेख हुँदैनन् तर पनि शिर निहुराएर अभिवादन गर्दै कुराकानी गर्ने गर्दछन् । भनिन्छ अभिवादन वार्तालापको शुरुवाती हो । जापानीहरु कसैसँग प्रत्यक्ष भेट हुँदा नचिनेको व्यक्ति भए पनि ‘ओहायो गोजाइमास’, ‘कोन्निचिवा’ भनेर अभिवादन गर्ने गर्दछन् । त्यसो त जापानीहरु चिनजानकै साथीसँग भेट भएको अवस्थामा पनि अभिवादन गरेर ‘आज त राम्रो मौसम छ है’ भन्ने खालको कुराकानीबाट अन्य कुराकानी शुरु गर्ने गर्दछन् । अभिवादनबाट नै अन्य कुराकानी… पुरा पढौ

विक्रमको अठारौं शताब्दीको अन्त्य र उन्नाइसौं शताब्दीको प्रारम्भतिर उपत्यकाको खास गरी भादगाउँबाट बागलुङमा नेवारहरू आई बसोबास गरेको देखिन्छ । काठमाडौं, पाटन, बनेपालगायत अन्य स्थानबाट पनि नेवारहरू बागलुङमा आई बसोबास गरेको पाइन्छ । कोही जागिर खाएर, कोही व्यापार गर्न, कोही तामाखानीको ठेक्का लिएर, कोही जगात (कर) उठाउने ठेकेदार भएर नेवारहरू यहाँ आई बसोबास गरेको देखिन्छ । पर्वत राज्य (बागलुङ) नेपालमा एकीकरण हुनुभन्दा अघिदेखि यहाँ नेवारहरू आएको भेटिन्छ । भादगाउँ गोर्खालीले कब्जा गरेको १५ वर्षपछि भादगाउँका राजा रणजित मल्लको भित्रिनीपट्टिका छोरा अवधूत… पुरा पढौ