जापानका ठूला शहरहरूबाट जनसंख्या पलायनको कारणले गर्दा यात्रु संख्यामा आएको गिरावट र सहरी ट्रेन अपरेटरहरूमा राष्ट्रव्यापी महामारीको सामना गरिरहेको टोकियो मेट्रोले २८ वर्षमा पहिलो पटक सबवे ट्रेनको भाडा बढाउने भएको छ।
टोकियो मेट्रोले यहि वसन्तदेखि उपभोग कर वृद्धि बाहेक लगभग तीन दशकमा पहिलो पटक १७० रहेको भाडादरलाई १८० येन ($ 1.34) सम्मवृद्धि गर्न लागेको हो ।
ओसाका मेट्रोले पनि अप्रिल २०२३ मा आफ्नो प्रारम्भिक भाडा १० येनले बढाउने छ। यो भाडादर परिवर्तन जापानभरि फैलिएको ऐतिहासिक मुद्रास्फीतिको पछिल्लो संकेतहरू मध्ये एक हो।
टोकियो मेट्रो र ओसाका मेट्रोको यात्रु संख्या २०१९ को तुलनामा २०२० मा एक बिन्दुमा करिब आधाले घटेको बताइएको छ । जापानले बासिन्दाहरूलाई घरमै बस्न र विदेशी आगन्तुकहरूको आगमनमा ढोका बन्द गर्न आग्रह गरेको थियो। आर्थिक वर्ष २०२० मा क्योटोको सबवेमा आवतजावत गर्ने यात्रुहरू दैनिक औसत ३३ प्रतिशतले घटेर २ लाख ६० हजार झरेका थिए। उत्तरी जापानको सेन्दाइमा आर्थिक वर्ष २०२१ को वित्तीय अवस्था सन् २०१९ को तुलनामा १८ प्रतिशतले तल झरेको छ ।
कोरोनाभाइरसको महामारी र टेलिकम्युटिङको वृद्धिको परिणामस्वरूप शहरहरूमा जनसांख्यिकीय परिवर्तन पनि निम्त्याएको छ, जसले वर्षौंदेखि जापानको समग्र जनसंख्या घटे पनि त्यहाँका बासिन्दाहरूको आगमनको आनन्द लिइरहेको छ।
टोकियोको जनवरी १ सम्मको अनुमानित जनसङ्ख्या सन् १९९६ पछि पहिलो पटक घटेको थियो। २०२१ मा सापोरो र योकोहामाले दोस्रो विश्वयुद्ध पछि पहिलो पटक आफ्नो जनसंख्या घटेको तथ्यांक देखाएका छन भने सेन्दाइको १९८९ पछि पहिलो पटक निकै जनसंख्यामा गिरावट आएको देखाएको छ ।
यसले हालैका वर्षहरूमा बढ्दो स्थानीय जनसंख्या र विदेशी पर्यटकहरूमा भर परेका सबवे अपरेटरहरूलाई ठूलो झट्का दिएको छ। जापानको सबैभन्दा ठूलो सबवे प्रणालीले सेन्दाइको अपवाद बाहेक आर्थिक वर्ष २०१९ मा नाफामा परिणत भयो। आर्थिक वर्ष २०२० मा १० गुणा घाटा बेहोरेका छन । १५ वर्षमा पहिलो पटक सापोरो, १३ वर्षमा पहिलो पटक नागोया र ६ वर्षमा पहिलो पटक फुकुओकाले यस्तो नियति भोग्नु परेको जापानी समाचार माध्यमले जनाएका छन।
“यात्रु संख्या घटेमा मात्रै भाडा बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ,” टोकियोको नीति अध्ययनका लागि नेशनल ग्रेजुएट इन्सिच्युट फर पोलिसी स्टडी इन टोकियोका यातायात नीति विशेषज्ञ सहायक प्राध्यापक शिगेरु मोरिचीले भने।
“ग्राहकहरूले अझ राम्रो सेवा चाहन्छन्” यसको अर्थ बढी तिर्नु परेको छ, उनले भने एक्सप्रेस ट्रेनहरूमा थपिने नयाँ डबल-डेकर प्रथम श्रेणीका कारहरूलाई टोकियोको चुओ रेल लाइनमा गरिन गाड़ीं लागेको छ ।
धेरै अन्य निजी रेल सञ्चालकहरूले पनि वृद्धिको घोषणा गरेका छन्। फुकुओका क्षेत्रमा सेवा प्रदान गर्ने निशी-निप्पोन रेलमार्गले मार्च २०२३ मा १० येनले बोर्डभर भाडा बढाउनेछ। ग्रेटर ओसाका क्षेत्रमा सेवा प्रदान गर्ने किन्तेत्सु रेलवेले औसत १७ प्रतिशत वृद्धि गर्ने योजना बनाएको छ। मुख्यतया ओसाकाको दक्षिणी क्षेत्रहरूमा सेवा दिने नानकाई इलेक्ट्रिक रेलवेले यातायात मन्त्रालयसँग दरहरू बढाउनको लागि स्वीकृति खोजिरहेको छ।
तर सार्वजनिक रूपमा सञ्चालित सबवेहरूले उच्च अवरोधको सामना गर्नुपर्ने छ । किनकि उनीहरूलाई यातायात मन्त्रालयबाट प्राप्त हरियो बत्ती मात्र प्रयाप्त हुने छैन र स्थानीय सरकारका अध्यादेशहरूमा पनि संशोधन समेत आवश्यक रहने छ ।
कतिपयले अहिलेको लागि सेवा घटाउँदैछन्। क्योटोले डिसेम्बरमा बिहान ११ बजेदेखि दिउँसो २ बजेसम्म चल्ने सबवे ट्रेनहरूको संख्या १० प्रतिशत घटाएको छ। सेन्दाइले जुलाईदेखि १० प्रतिशतले रेलहरूको सेवा घटाउनेछ।
