नेपाली प्रतिभाको विश्वव्यापी उचाइ: डा. आशीष आचार्य जापानको प्रतिष्ठित क्योटो विश्वविद्यालयमा ‘सहायक –प्राध्यापक’ नियुक्त

टोकियो, जापान । विश्वकै उत्कृष्ट र अनुसन्धानका लागि कहलिएको जापानको क्योटो विश्वविद्यालयमा एक नेपाली युवा वैज्ञानिकले महत्वपूर्ण जिम्मेवारी पाएका छन्। चितवनका डा. आशीष आचार्य यस प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयको सहायक –प्राध्यापक पदमा चयन भएका हुन्। ११ वटा नोबेल पुरस्कार जितेर जापानकै इतिहासमा सबैभन्दा बढी प्राज्ञिक सफलता हासिल गरेको विश्वविद्यालयमा स्थायी शैक्षिक पदमा नेपालीको नियुक्ति हुनुले विश्वभर रहेका नेपालीहरूको शिर गर्वले उच्च बनाएको छ।

सुन्दरबस्तीदेखि क्योटोसम्मको यात्रा

भरतपुर–१४, सुन्दरबस्ती (चितवन) स्थायी घर भएका डा. आचार्यको सफलताको कथा कडा परिश्रम र निरन्तरको लगावले भरिएको छ। उनले आफ्नो प्रारम्भिक उच्च शिक्षा त्रिभुवन विश्वविद्यालयको कीर्तिपुरस्थित भूगर्भशास्त्र विभागबाट स्नातकोत्तर (Masters) पूरा गरेर सुरु गरेका थिए।

थप उच्च शिक्षा र अनुसन्धानको भोकले उनलाई सन् २०२० मा जापान पुर्‍यायो। जापानमा उनले दोस्रो स्नातकोत्तर र पीएचडी (PhD) अध्ययन सुरु गरे। सन् २०२५ सेप्टेम्बरमा आफ्नो पीएचडी सफलतापूर्वक पूरा गरेसँगै उनको प्राज्ञिक दक्षतालाई कदर गर्दै विश्वविद्यालयले उनलाई सह–प्राध्यापक जस्तो गरिमामय पदका लागि योग्य ठहर्‍याएको हो।

अनुसन्धानको क्षेत्र: भू–विपद् न्यूनीकरणमा नयाँ आयाम

डा. आचार्य विगत ५ वर्षदेखि भूगर्भशास्त्रका जटिल विषयहरूमा केन्द्रित छन्। विशेषगरी उनले निम्न क्षेत्रमा उच्चस्तरीय अनुसन्धान गरिरहेका छन्:

• अप्टिकल फाइबर प्रविधि: उनले उन्नत अप्टिकल फाइबर प्रयोग गरेर जमिन मुनिको हलचल र भूस्खलनको जोखिम मूल्यांकन गर्ने प्रविधिमा योगदान दिएका छन्।
• भू–जल प्रवाह: जमिन मुनि पानीको बहाव कसरी हुन्छ र त्यसले पहिरो निम्त्याउन कसरी भूमिका खेल्छ भन्ने विषयमा उनको अनुसन्धान केन्द्रित छ।
• विपद् अनुगमन: भूसतहमा आउने विकृति (Deformation) र भूकम्प सम्बन्धी जोखिम न्यूनीकरणका लागि उनले आधुनिक सेन्सिङ प्रविधिको प्रयोगमा सफलता प्राप्त गरेका छन्।

उनका दर्जनौँ अनुसन्धान लेखहरू विश्वका चर्चित वैज्ञानिक जर्नलहरूमा प्रकाशित भइसकेका छन्।

“नेपालका पहाडी क्षेत्रहरूमा हुने पहिरोको जोखिम र जापानको अत्याधुनिक प्रविधिलाई जोडेर भविष्यमा नेपाल–जापान संयुक्त अनुसन्धान परियोजना सञ्चालन गर्ने मेरो मुख्य लक्ष्य छ।” – डा. आशीष आचार्य

नेपाली समुदायका लागि गौरवको विषय

जापानमा रहेका नेपालीहरूका लागि यो समाचार एउटा ठूलो प्रेरणाको स्रोत बनेको छ। क्योटो विश्वविद्यालय जस्तो विश्वको अग्रणी संस्थामा सह–प्राध्यापक बन्नु भनेको डा. आचार्यको व्यक्तिगत सफलता मात्र नभई नेपाली वैज्ञानिकहरूको क्षमता र दक्षताको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान पनि हो।

नेपाल जस्तो भू-परिवेष्ठित र पहाडी मुलुकका लागि डा. आचार्यले गरिरहेको अनुसन्धान (पहिरो र भूकम्प जोखिम व्यवस्थापन) भविष्यमा अत्यन्तै उपयोगी हुने देखिएको छ।