फुकुओका (जापान) – जापानको फुकुओका सहरको हिगाशी वार्डस्थित वाजिरो समुदाय केन्द्रमा हाल २३ वर्षीय नेपाली युवा थगुन्ना सिंह प्रकाश स्थानीय वृद्ध समुदायसँग घुलमिल हुँदै जापानी भाषा सिक्दै मात्र छैनन्, समुदायलाई नै नयाँ ऊर्जा दिन सफल भएका छन्।
गत अक्टोबरको अन्त्यतिर आयोजित एक सामुदायिक जापानी भाषा कक्षामा प्रकाशले ‘म समुदाय केन्द्रमा जापानी भाषा खेल खेल्छु’ र ‘सबैसँग कुरा गर्न रमाइलो लाग्छ’ जस्ता काञ्जी प्रयोग भएका वाक्यहरू सहज रूपमा लेख्दै आत्मविश्वासका साथ प्रस्तुति दिएका थिए। जापान आएको जम्मा डेढ वर्षमै उनको जापानी भाषामा देखिएको प्रगति सबैका लागि प्रेरणादायी बनेको छ।
नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेश अन्तर्गत दार्चुला जिल्लामा जन्मिएका प्रकाश तीन दाजुभाइमध्ये जेठा हुन्। उच्च माध्यमिक शिक्षा पूरा गरेपछि उनी काठमाडौँमा अंशकालीन काम गर्थे। सवारी साधनप्रति रुचि भए पनि सो क्षेत्रमै काम पाउन नसकेपछि जापान जाने निर्णयमा पुगेका उनी एक साथीको सल्लाहबाट प्रेरित भएका थिए। “जापान गाडीसम्बन्धी अध्ययनका लागि राम्रो देश हो,” साथीको भनाइले उनलाई जापानी भाषा विद्यालयमा भर्ना हुन प्रेरित गर्यो।
डेढ वर्षमै ‘N1’ स्तरको सफलता
सन् २०२४ अप्रिलमा जापान आइपुगेका प्रकाशले सुरुका तीन महिना छात्रावासमा बिताए। नेपालको दार्चुला जिल्लामा जन्मिएका प्रकाश सुरुका दिनमा सुपरमार्केटमा तेलको सट्टा झुक्किएर भिनेगर (Vinegar) किन्ने र सब-वेमा बाटो बिराउने जस्ता समस्या झेलेका उनी अहिले धाराप्रवाह जापानी भाषा बोल्छन् । हालैको एक परीक्षामा उनले जापानी भाषाको सर्वोच्च स्तर ‘N1’ सरहको नतिजा प्राप्त गरेका छन्, जसलाई उनका शिक्षकहरूले ‘अभूतपूर्व प्रगति’ भनेका छन् ।“नेपालमा सिकेको जापानी पर्याप्त थिएन, जहाँ गए पनि ‘हाइ’ मात्र भन्न सक्थें,” उनले ती दिन सम्झँदै भने।
उनका जापानी भाषा विद्यालयका शिक्षकका अनुसार सुरुमा उनी भाषा परीक्षामा खासै उत्कृष्ट देखिएका थिएनन्। तर जापान आएपछि करिब पाँच महिनामा उनले स्थानीय समुदायले शनिबार सञ्चालन गर्ने निःशुल्क जापानी भाषा कक्षाबारे थाहा पाए र सहपाठीहरूसँग सहभागी हुन थाले। घरझैँ वातावरणले उनलाई आत्मविश्वासी बनायो।
हप्ताको छ दिन अंशकालीन काम गर्दै भाषा विद्यालय जाने क्रममा उनले समुदाय कक्षा कामभन्दा पनि महत्वपूर्ण रहेको महसुस गरे। विद्यालयमा JLPT केन्द्रित अध्ययन भए पनि समुदाय कक्षाले व्यवहारिक संवाद क्षमता अभिवृद्धि गरेको उनको भनाइ छ। यही कारण हालै विद्यालयमा लिइएको परीक्षामा उनले जापानी भाषा दक्षताको उच्च तह JLPT N1 सरहको अंक हासिल गरेका छन्।
स्थानीय समुदायका लागि पनि अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूसँगको सहकार्य नयाँ अनुभव बनेको छ। अक्टोबरमा आयोजित वाजिरो विद्यालय क्षेत्रको खेलकुद महोत्सवमा पहिलोपटक ‘अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी टोली’ सहभागी भयो। केही खेलमा अप्ठ्यारो परे पनि ‘रामुने पिउने दौड’मा उनीहरूले पहिलो स्थान हासिल गरे। स्थानीय बासिन्दाहरूले “अर्को वर्ष पनि आउनुहोला” र “नयाँ वर्षको मोची पिट्ने कार्यक्रममा सहभागी हुनुहोस्” भन्दै स्वागत गरेका थिए।
२०२० को जनगणनाअनुसार वाजिरो क्षेत्रमा ६ वर्षमुनिका बालबालिका भएका घरधुरी केवल ७.२ प्रतिशत मात्र छन्, जसले वृद्ध बस्तीको यथार्थ देखाउँछ। यही सन्दर्भमा ७९ वर्षीया रेइको काया, मानवअधिकार प्रवर्द्धन परिषद् अध्यक्ष, भन्छिन्, “जापानी पढाउने वृद्ध स्वयंसेवकहरू पनि रमाइरहेका छन्, यसले सबैलाई ऊर्जावान बनाएको छ।”
प्रकाश आगामी वसन्तमा कान्साइ क्षेत्रमा सवारी मर्मतसम्भार अध्ययनका लागि दुई वर्षे प्राविधिक शिक्षामा जाने तयारीमा छन्। बिदाइका बेला काया हाँस्दै भन्छिन्, “दुई वर्षपछि फर्किने वाचा हो है?” जवाफमा प्रकाश मुस्कुराउँदै भन्छन्, “म अवश्य फर्केर यहाँ आएर राम्रो गरिरहेको छु भनेर देखाउनेछु।”
काम भन्दा भाषा कक्षालाई प्राथमिकता
हप्तामा ६ दिन पार्ट-टाइम काम गर्ने प्रकाशले स्थानीय समुदायले सञ्चालन गर्ने जापानी भाषा कक्षालाई आफ्नो कामभन्दा पनि बढी प्राथमिकता दिएका छन् । विद्यालयमा सिकिने किताबी ज्ञानभन्दा स्थानीय वृद्धवृद्धाहरूसँग गरिने कुराकानीले आफ्नो व्यावहारिक भाषा सुधार्न मद्दत गरेको उनको अनुभव छ ।
स्थानीय समुदायको पुनर्जागरणमा भूमिका
वृद्धवृद्धाहरूको बाहुल्यता रहेको वाजिरो समुदायमा प्रकाश जस्ता विदेशी विद्यार्थीहरूको सहभागिताले नयाँ ऊर्जा थपेको छ । गत अक्टोबरमा आयोजित खेलकुद महोत्सवमा विदेशी विद्यार्थीहरूको टोलीले भाग लिएको थियो, जहाँ उनीहरूले ‘रामुने’ (जापानी पेय पदार्थ) पिउने प्रतिस्पर्धामा पहिलो स्थान हासिल गरेका थिए ।
स्थानीय मानव अधिकार प्रवर्द्धन परिषदकी अध्यक्ष ७९ वर्षीया रेइको काया भन्नुहुन्छ, “विदेशी विद्यार्थीहरूलाई सिकाउँदा स्थानीय वृद्धवृद्धाहरू पनि निकै खुसी र उत्साहित हुनुहुन्छ । यसले हाम्रो समुदायमा नयाँ जीवन ल्याएको छ ।”
आगामी लक्ष्य: अटोमोबाइल मेन्टेनेन्स
अटोमोबाइल क्षेत्रमा रुचि भएका प्रकाश आगामी अप्रिलमा कन्साई क्षेत्रको एक भोकेसनल स्कुलमा ‘अटोमोटिभ मेन्टेनेन्स’ अध्ययनका लागि जाँदैछन् । उनले आफू जहाँ गए पनि वाजिरोका मानिसहरूले दिएको माया र सहयोगलाई सधैं सम्झिरहने र दुई वर्षपछि आफ्नो प्रगतिको खबर सुनाउन पुनः यो समुदायमा आउने बाचा गरेका छन् ।
तथ्याङ्कमा जापानी भाषा शिक्षा
जापानको शिक्षा मन्त्रालय (MEXT) को २०२४ को प्रतिवेदन अनुसार, जापानमा समुदायमा आधारित जापानी भाषा कक्षाहरूको संख्या १,५४० पुगेको छ । हाल १ लाख ३ हजारभन्दा बढी विदेशीहरूले यस्ता स्थानीय कक्षाहरूमा भाषा सिकिरहेका छन्, जुन कोभिडपछिको सबैभन्दा उच्च संख्या हो । यी कक्षाहरूमध्ये करिब आधा स्वयंसेवी संस्थाहरूद्वारा सञ्चालित छन्, जसले विदेशीहरूलाई स्थानीय नियम र संस्कृति बुझ्न ठूलो मद्दत पुऱ्याइरहेका छन् ।
(यो समाचार ‘द मैनइची’ (Mainichi) को रिपोर्टमा आधारित भएर तयार पारिएको हो ।)
