जापानमा एप्पलको ठूलो निर्णय: अब आइफोनमा अन्य ‘एप स्टोर’ पनि चल्ने, कमिसनमा भारी कटौती

सान फ्रान्सिस्को/टोकियो।

अमेरिकी प्रविधि कम्पनी एप्पल (Apple) ले जापानमा रहेका आफ्ना आइफोन प्रयोगकर्ताका लागि ‘अल्टरनेटिभ एप स्टोर’ (वैकल्पिक एप बजार) को ढोका खोलेको छ। जापान सरकारले स्मार्टफोन बजारमा प्रतिस्पर्धा बढाउन ल्याएको नयाँ कानुनको पालना गर्दै एप्पलले बुधबार यस्तो घोषणा गरेको हो।

यसअघि आइफोनमा एप्पलको आफ्नै ‘एप स्टोर’ बाट मात्र एपहरू डाउनलोड गर्न मिल्ने बाध्यकारी व्यवस्था थियो। अब भने जापानी विकासकर्ता (Developers) हरूले आइफोनका लागि आफ्नै छुट्टै एप स्टोरहरू सञ्चालन गर्न पाउनेछन्।

के-के परिवर्तन भए?

एप्पलले सार्वजनिक गरेको नयाँ नियमअनुसार जापानी एप विकासकर्ताहरूका लागि निम्न सुविधाहरू उपलब्ध हुनेछन्:

• न्यूनतम कमिसन: वैकल्पिक एप स्टोर वा ती स्टोरहरूबाट हुने बिक्रीमा विकासकर्ताहरूले एप्पललाई मात्र ५ प्रतिशत कमिसन तिरे पुग्नेछ। यसअघि एप्पलले ३० प्रतिशतसम्म कमिसन लिने गर्थ्यो।
• पेमेन्ट सिस्टममा स्वतन्त्रता: विकासकर्ताहरूले एप्पलको आफ्नै पेमेन्ट सिस्टमका अतिरिक्त आफ्नै इन-एप पेमेन्ट (In-app payment) प्रणाली प्रयोग गर्न पाउनेछन्।
• बाह्य लिंकको सुविधा: एप्पलकै एप स्टोर प्रयोग गर्नेहरूले पनि आफ्ना एपभित्र बाहिरबाट भुक्तानी गर्न मिल्ने लिंक राख्न पाउनेछन्, जसका लागि १५ प्रतिशत कमिसन लाग्नेछ। सामान्य एप स्टोर खरिदमा भने अब २६ प्रतिशत शुल्क लाग्नेछ।

सुरक्षा र गोपनीयतामा एप्पलको नियन्त्रण

जापानको यो नयाँ व्यवस्था युरोपेली युनियन (EU) को भन्दा केही फरक छ। यहाँ एप्पलसँग अझै पनि केही महत्वपूर्ण अधिकारहरू सुरक्षित छन्:

१. अनुमोदन अधिकार: कुन वैकल्पिक एप स्टोर आइफोनमा रहने भन्ने अन्तिम स्वीकृतिको अधिकार एप्पलसँगै रहनेछ। २. सुरक्षा जाँच (Notarization): सबै एपहरूले एप्पलको आधारभूत सुरक्षा जाँच र ‘एज रेटिङ’ (Age ratings) प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्नेछ। ३. हार्डवेयर पहुँच:एप्पलले आइफोनको हार्डवेयर तेस्रो पक्षका उपकरण निर्माताहरूका लागि पनि खुला गर्नेछ, तर प्रयोगकर्ताको गोप्य डाटामा जोखिम देखिएमा एप्पलले त्यस्तो पहुँच अस्वीकार गर्न सक्नेछ।

एप्पलले आफ्नो ब्लगमा भनेको छ, “यी परिवर्तनहरूका साथसाथै एप्पलले नयाँ कानुनले सिर्जना गर्न सक्ने गोपनीयता र सुरक्षा जोखिमहरूलाई कम गर्न र जापानी प्रयोगकर्ताहरूलाई सुरक्षित अनुभव प्रदान गर्न काम गरिरहेको छ।”

जापान सरकारले ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको एकाधिकार तोड्न र प्रयोगकर्ताहरूलाई सस्तो तथा विविध विकल्पहरू प्रदान गर्न यो कानुन ल्याएको हो। एप्पलका लागि जापान एक महत्वपूर्ण बजार भएकाले यो निर्णयलाई विश्वव्यापी प्रविधि क्षेत्रमा निकै चासोका साथ हेरिएको छ।