जापानको एक अदालतले समलिंगी विवाहमाथिको प्रतिबन्ध असंवैधानिक नभएको फैसला गरेको छ। ओसाकाको जिल्ला अदालतले यस्तो फैसला गरेको हो।
मार्च २०२१ मा सापोरोको एक अदालतले समलिङ्गी विवाहलाई अस्वीकार गर्ने असंवैधानिक भएको आरोपको पक्षमा फैसला गरेपछि अधिकारकर्मीहरूले यस मुद्दालाई सम्बोधन गर्न केन्द्र सरकारलाई दबाब दिनको लागि यो निर्णय गरेको थियो।
तीन समलिङ्गी जोडी (दुई पुरुष र एक महिला) ले ओसाकाको जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर गरेका थिए ।
पछिल्लो फैसलाले एलजिबिटिक्यू अधिकारलाई ठूलो धक्का दिएको छ। यसअघि तीनजना समलिंगी जोडीले ओसाका जिल्लामा मुद्दा दायर गर्दै १० लाख यन क्षतिपूर्ति मागेका थिए।
विवाह गर्न नसक्ने उनीहरूको दाबीलाई अस्वीकार गर्दै अदालतको फैसलामा भनिएको छ, ‘व्यक्तिगत मर्यादाको परिप्रेक्ष्यमा हेर्दा समलिंगी जोडीलाई आधिकारिक मान्यताको माध्यमबाट सार्वजनिक रूपमा मान्यता दिइने फाइदा महसुस गर्न आवश्यक छ।’
जापानको संविधान अनुसार विवाहलाई दुवै लिंगको पारस्परिक सहमतिको आधारमा परिभाषित गरिएको छ। जापान समलिंगी विवाहलाई अनुमति नदिने एक मात्र जी ७ देशका समूहको सदस्य हो। जनमत सर्वेक्षणले धेरैजसो सर्वसाधारण जापानमा समलिंगी विवाहलाई अनुमति दिने पक्षमा रहेको देखाएको छ।
“के देशको कानुनी प्रणाली साँच्चै काम गरिरहेको छ?” वादी माची सकताले भनिन्, जसले संयुक्त राज्य अमेरिकामा अमेरिकी नागरिकको पार्टनरसँग विवाह गरे र अगस्टमा बच्चा जन्माउने छन्। “मलाई लाग्छ कि यो निर्णयले हामीलाई वास्तवमै कुनामा धकेल्न सक्छ,” सकताले भनिन ।
जापानको संविधानले विवाहलाई “पुरुष र महिला बीचको आपसी सहमतिमा” को रूपमा परिभाषित गरेको छ। यद्यपि, गत हप्ता टोकियोमा समलिङ्गी जोडी साझेदारी अधिकारको परिचय र मतदानमा बढ्दो समर्थनसँगै, अधिकारकर्मी र वकिलहरूले ओसाका मुद्दाको लागि अपेक्षाहरू बढाइरहेका छन्।
अर्कोतर्फ, ओसाका जिल्ला अदालतले विपरित लिङ्गीबीच मात्रै विवाहलाई परिभाषित गरेको र जापानी समाजमा समलिङ्गी विवाहबारे पर्याप्त छलफल नभएको बताएको छ ।
“यस अवस्थामा, हामी जोड दिन्छौं कि हामी समलिङ्गी जोडीहरूलाई साधारण जोडीहरू जस्तै समान चीजहरूमा पहुँच दिन चाहन्छौं,” अधिवक्ता अकियोशी मिवाले बताए।
जापानी कानून एसियाली मापदण्डहरूद्वारा अपेक्षाकृत उदार मानिन्छ, तर ताइवान एक मात्र देश हो जसले महाद्वीपमा समलिङ्गी विवाहलाई कानुनी मान्यता दिएको छ।
वर्तमान जापानी नियमहरू अन्तर्गत समलिङ्गी जोडीका सदस्यहरूलाई कानुनी रूपमा विवाह गर्न, एकअर्काको सम्पत्ति, जस्तै उनीहरूले सँगै बाँडफाँड गर्न सक्ने घरहरू र एकअर्काका बच्चाहरू राख्ने अनुमति छैन।
केही सहरहरूमा जारी गरिएको साझेदारीले समलिङ्गी जोडीहरूलाई साझा सम्पत्ति भाडामा लिन र अस्पतालहरूमा जान अधिकार प्रदान गर्न मद्दत गर्दछ, तर उनीहरूलाई विषमलिङ्गी जोडीहरूले आनन्द लिने पूर्ण कानुनी अधिकार दिँदैनन्।
गत हप्ता, टोकियो महानगरीय सरकारले समलिङ्गी साझेदारी सम्झौताहरूलाई मान्यता दिँदै जापानको आधाभन्दा बढी जनसंख्या भएका स्थानीय सरकारहरूसँग समलिङ्गी साझेदारी सम्झौताहरूलाई मान्यता दिने कानुन पारित गरेको थियो।
प्रधानमन्त्री फुमियो किशिदाले यस विषयमा ध्यानपूर्वक विचार गर्नुपर्ने बताए तर सत्तारुढ लिबरल डेमोक्र्याटिक पार्टीका केही वरिष्ठ सदस्यहरूले सुधारको समर्थन गरेका छन् । यो मुद्दालाई विचार गर्दै विधेयकको प्रस्ताव समेत राखेका छन् ।
टोकियोको घटनाले यस मुद्दामा सार्वजनिक बहसलाई जीवन्त बनाउनेछ । विशेष गरी राजधानीमा जहाँ गत वर्षको अन्त्यमा स्थानीय सरकारहरूले गरेको सर्वेक्षणले लगभग ७० % मानिसहरूले समलिङ्गी विवाहलाई समर्थन गरेको फेला पारेको थियो।
अधिकारकर्मीहरू भन्छन् समलिङ्गी विवाहलाई वैधानिकीकरणले व्यापक सामाजिक र आर्थिक प्रभाव पार्छ र विदेशी व्यवसायहरूलाई विश्वको तेस्रो ठूलो अर्थतन्त्र बन्न आकर्षित गर्न मद्दत गर्दछ।
“अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूले आफ्नो एसियाली रणनीतिहरूको समीक्षा गरिरहेका छन्, र LGBTQ समावेशीता एक तातो विषय बनिरहेको छ,” मासारु यानागीसावा, गोल्डम्यान साक्स प्रमुख सेवा प्रमुख र एक्टिभिष्ट ग्रुप म्यारेज फर जापानका निर्देशकले भने।
“अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरू LGBTQ-मैत्री नभएका ठाउँहरूमा लगानी गर्न चाहँदैनन्,” उनी निष्कर्षमा पुग्छन्।
