जापानमा ‘विशिष्ट सीप २’ र ‘डिपेन्डेन्ट’ भिसामा उच्च वृद्धि: ‘अव्यवस्थित’ बसोबास रोक्न सरकारलाई चुनौती, भाषा शिक्षामा संकट

टोकियो, जापान प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीको नेतृत्वमा रहेको सरकारले विदेशी नीतिमा पुनरावलोकन गरिरहेका बेला टोकियोमा आयोजित एक सिम्पोजियममा जापानमा विदेशीहरूको ‘व्यवस्थित सहअस्तित्व’ (Orderly Coexistence) बारे गम्भीर बहस भएको छ।

कार्यक्रममा पूर्व न्यायमन्त्री केइशुके सुजुकीले विदेशीहरूप्रतिको सरकारी नीति कार्यान्वयनका लागि “आगामी केही वर्षहरू अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुने” बताएका छन्।

तथ्याङ्कमा चकित पार्ने वृद्धि

सिम्पोजियममा प्रस्तुत गरिएको अध्यागमनको तथ्याङ्कले जापानमा विदेशी कामदार र तिनका परिवारको संख्यामा तीव्र वृद्धि भएको देखाएको छ।

• विशिष्ट सीप २ (Tokutei Gino 2): परिवार ल्याउन पाइने र पीआर (PR) सम्मको बाटो खुल्ने यो भिसा वाहकको संख्या ६ महिनामै करिब ३.७ गुणाले बढेको छ। सन् २०२४ को अन्त्यमा ८३२ जना रहेकोमा सन् २०२५ को जुनसम्ममा यो संख्या बढेर ३,०७३ पुगेको छ।
• पारिवारिक भिसा (Family Stay/Kazoku Taizai): डिपेन्डेन्ट भिसामा बस्ने विदेशीको संख्या १० वर्षमा २.४ गुणाले बढेको छ। हाल यो संख्या ३ लाख २५ हजार ४०१ पुगेको छ, जुन जापानमा रहेका कुल विदेशीको ८.२ प्रतिशत हो।

‘दोहोरो नीति’ र आप्रवासनको बहस

मेइजी विश्वविद्यालयका प्राध्यापक यामावाकी केइजोले जापान सरकारको नीतिमा ‘दोहोरोपन’ रहेको औंल्याए। “सरकारले मुखले ‘आप्रवासन नीति (Immigration Policy) होइन’ भन्छ, तर व्यवहारमा ‘विशिष्ट सीप २’ जस्ता भिसाले परिवार ल्याउन र स्थायी बसोबास गर्न अनुमति दिन्छ, जुन वास्तवमा आप्रवासन नीति नै हो,” उनले भने।

सरकारको भनाइ र गराइबीचको यो खाडलले जनतामा अविश्वास र स्थानीय सरकारहरूमा दबाब सिर्जना गरेको विज्ञहरूको ठहर छ।

भाषा शिक्षामा गम्भीर संकट

विदेशी कामदारले परिवार ल्याउने क्रम बढेसँगै बालबालिकाको शिक्षामा गम्भीर समस्या देखिएको छ।

• आइची प्रिफेक्चरका एक अनुसन्धानकर्ताले गुनासो गरे, “जापानी भाषा पटक्कै नजान्ने १०० जना बालबालिका छन्, तर सहयोग गर्न आउने सपोर्ट स्टाफ २ हप्तामा एक पटक मात्र आउँछन्। स्थानीय निकायहरू थकित भइसकेका छन्।”
• यसको समाधानका लागि विज्ञहरूले विद्यालयहरूमा ‘जापानी भाषा’ लाई एउटा छुट्टै विषयका रूपमा लागू गर्नुपर्ने र यसका लागि विशेष शिक्षकहरू तयार गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्।

अबको बाटो: ‘इमिग्रेसन’ शब्दको त्रास हटाउनुपर्ने

अध्यागमन एजेन्सीकी निर्देशक फुकुहाराले विदेशी कामदार स्वीकार गर्नुको सकारात्मक पक्षलाई समाजमा बुझाउन आवश्यक रहेको बताइन्। जापानमा ‘इमिग्रेन्ट’ (Immigrant – स्थायी बसोबास गर्ने) र ‘माइग्रेन्ट’ (Migrant – काम गरेर फर्कने) दुवैलाई एउटै ‘आप्रवासी’ शब्दले बुझिँदा मानिसहरूमा नकारात्मक धारणा बनेको विज्ञहरूको तर्क छ।

आगामी दिनमा परिवारसहित बस्ने विदेशीको संख्या अझ बढ्ने भएकाले उनीहरूका बालबालिकाको शिक्षा र सामाजिक सुरक्षाका लागि सरकारले स्पष्ट नीति ल्याउनुपर्ने आवाज उठेको छ।