Screenshot
टोकियो, जापान– इस्ट जापान रेलवे कम्पनी (JR East) ले आगामी सन् २०२६ मार्च १४ देखि लागू हुने गरी आफ्नो भाडा प्रणालीमा ऐतिहासिक हेरफेर गर्ने घोषणा गरेको छ। ‘जापानी राष्ट्रिय रेलवे’ (JNR) को पालादेखि चल्दै आएका पुराना नियमहरूलाई अन्त्य गर्दै कम्पनीले भाडा दरमा औसत ७.१ प्रतिशतले वृद्धि गर्ने भएको हो।
यस पटकको संशोधनले विशेष गरी टोकियोको शहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने र दैनिक रेल प्रयोग गर्ने यात्रुहरूलाई ठूलो आर्थिक भार थप्ने देखिएको छ।
१. यामानोते लाइन र शहरी क्षेत्रका यात्रुलाई सबैभन्दा बढी भार
नयाँ भाडा दर अनुसार टोकियोको मुख्य क्षेत्रमा भाडा वृद्धिको दर औसत भन्दा धेरै उच्च छ।
- यामानोते लाइन (Yamanote Line): यहाँको कम्युटर पास (Commuter Pass) मा २२.९% सम्म वृद्धि गरिएको छ। यस्तै साधारण भाडा १६.४% र विद्यार्थी पास १६.८% ले महँगो हुनेछ।
- मासिक कम्युटर पास: उदाहरणका लागि, ओमिया–टोकियो रुटमा मासिक पासको मूल्य १६,६१० येनबाट बढेर १७,९७० येन पुग्नेछ।
यात्रुवाहक पासको भाडा औसत १२% ले बढ्ने
यस संशोधनबाट यात्रुवाहक यात्रु पासको भाडा विशेष गरी प्रभावित हुनेछ।औसत मूल्य वृद्धि १२% छ, र छ महिनाको पासको लागि छुट दर, जसले पहिले उच्च छुट दर प्रदान गर्थ्यो, अधिकतम ५% मा परिमार्जन गरिएको छ।
मासिक पासको लागि, ओमिया र टोकियो बीचको भाडा १६,६१० येनबाट १,३६० येनले बढेर १७,९७० येन हुनेछ। हाचियोजी र टोकियो बीचको भाडा पनि २२,८९० येनबाट १,९९० येनले बढेर २४,८८० येन हुनेछ।
कोभिड-१९ महामारी पछि घरबाट काम गर्ने क्रम बढेको पनि एउटा कारक हो भनेर व्याख्या गरिएको भए पनि, टोकियोका एक साना व्यवसाय मालिकले भने, “श्रम लागत पनि बढिरहेको बेला यात्रा भत्ता बढाउनु पीडादायी छ। उनीहरू भन्छन् कि अफ-पिक कम्युटर पासहरूमा ठूलो छुट छ, तर हाम्रो जस्ता साना व्यवसायहरूले फ्लेक्सटाइम प्रणाली लागू गर्न सक्दैनन्, त्यसैले यसको कुनै फाइदा छैन।”
२. लामो दुरीको ‘राउन्ड-ट्रिप’ छुट खारेज
अहिले ६०१ किलोमिटर भन्दा बढीको यात्राका लागि दुवै तर्फको टिकट (Round-trip) काट्दा पाइने १० प्रतिशत छुट अब पूर्ण रूपमा हटाइनेछ। यो नियम जेआर इस्टमा मात्र नभई जापानभरका सबै जेआर (JR) कम्पनीहरूमा लागू हुनेछ। यसले गर्दा लामो दुरीको यात्रा गर्ने यात्रु र विद्यार्थीहरूले पहिलेको तुलनामा बढी भाडा तिर्नुपर्नेछ।
३. ‘राष्ट्रिय रेलवे’ कालको अन्त्य र नयाँ प्रणाली
जेआर इस्टले सन् १९८७ मा निजीकरण हुनु अघिको ‘राष्ट्रिय रेलवे’ (JNR) का धेरै जटिल नियमहरूलाई अब विदा गर्ने भएको छ।
- वास्तविक दुरीको आधारमा भाडा: यसअघि सिन्कानसेन र स्थानीय रेलको रुट फरक भए पनि भाडा समान हुने केही सुविधाहरू थिए। अब भने यात्रुले जुन बाटो प्रयोग गर्छन्, त्यही बाटोको वास्तविक दुरीका आधारमा भाडा गणना गरिनेछ।
- प्रणालीको सरलीकरण: टिकट काट्ने प्रक्रियालाई पूर्ण रूपमा ‘डिजिटल’ र ‘क्यासलेस’ बनाउन तथा एआई (AI) को प्रयोग बढाउन भाडा प्रणालीलाई सरल बनाइएको कम्पनीले जनाएको छ।
४. भाडा वृद्धिको मुख्य कारण
कम्पनीले भाडा वृद्धि गर्नुका पछाडि मुख्य तीन कारणहरू प्रस्तुत गरेको छ:
- कोरोना महामारी पछि यात्रुहरूको संख्यामा आएको स्थायी कमी।
- महँगीका कारण रेल सञ्चालन र मर्मत खर्चमा भएको भारी वृद्धि।
- जापानमा बढ्दो जनशक्ति अभावका कारण कार्यसम्पादनमा गर्नुपर्ने सुधार।
व्यवसायी र सर्वसाधारणको प्रतिक्रिया
टोकियोका एक साना व्यवसायीले भने, “बढ्दो महँगीका बीच कर्मचारीको यातायात भत्ता (Commuting Allowance) पनि बढ्नु हाम्रा लागि ठूलो चुनौती हो।” अर्कोतर्फ, विज्ञहरूले यस कदमलाई पुराना र बोझिला नियमहरूबाट मुक्त भई आधुनिक प्रविधिमैत्री रेलवे बनाउने दिशामा एक महत्वपूर्ण ‘टर्निङ प्वाइन्ट’ मानेका छन्।
जेआर इस्टको यो निर्णयले जापानको सार्वजनिक यातायातमा एक नयाँ युगको सुरुवात गर्ने संकेत गरेको छ। तर, सेवाको गुणस्तर र यात्रुको सुविधालाई कसरी सन्तुलनमा राखिन्छ भन्ने कुरा आगामी दिनमा हेर्न बाँकी छ।
