जापानको क्योटोस्थित प्रसिद्ध कियोमिजु मन्दिर (Kiyomizu Temple) मा बिहीबार सन् २०२५ को सामाजिक र राजनीतिक अवस्था झल्काउने ‘यस वर्षको काान्जी’ (Kanji of the Year) सार्वजनिक गरिएको छ। यस वर्षका लागि ‘भालु’ (जापानी उच्चारण: कुमा, 熊) जनाउने चिनियाँ अक्षर (काान्जी) लाई चयन गरिएको छ।
जापान काान्जी एप्टिच्युड टेस्टिङ फाउन्डेसनले आयोजना गरेको यस कार्यक्रममा मन्दिरका मुख्य पुजारी सेइहान मोरीले १.५ मिटर लामो र १.३ मिटर चौडा परम्परागत जापानी कागज (वाशी) मा विशाल ब्रसले ‘भालु’ अक्षर लेखेर सार्वजनिक गरेका थिए।
किन छानियो ‘भालु’?
फाउन्डेसनले देशभरबाट हुलाक र इन्टरनेटमार्फत सर्वसाधारणको मत सङ्कलन गरेको थियो। कुल १ लाख ८९ हजार १२२ आवेदनमध्ये ‘भालु’ अक्षरले सर्वाधिक २३ हजार ३४६ मत प्राप्त गरेको छ।
यो अक्षर छानिनुका मुख्य कारणहरू यस प्रकार छन्:
- जापानभर भालुको आक्रमणबाट जनधनको क्षति हुने घटनाहरू बढ्नु।
- जापानमा रहेका पाण्डा (जसलाई चिनियाँ भाषामा ‘सियोङ्माओ’ अर्थात् भालु-बिरालो भनिन्छ) चीन फिर्ता पठाइनु।
कडा प्रतिस्पर्धामा ‘चामल’ र ‘उच्च’
यस वर्षको चयनमा निकै कडा प्रतिस्पर्धा देखिएको थियो।
- दोस्रो स्थान: २३ हजार १६६ मतका साथ ‘चामल’ वा ‘अमेरिका’ जनाउने काान्जी (米) दोस्रो स्थानमा रह्यो। पहिलो स्थानको ‘भालु’ र दोस्रो स्थानको ‘चामल’ बीच जम्मा १८० मतको झिनो अन्तर थियो। जापानमा चामलको मूल्य आकासिएको र अमेरिकामा डोनाल्ड ट्रम्प राष्ट्रपति बनेको (जापानीमा अमेरिकालाई ‘बेइकोकु’ भनिन्छ, जसमा ‘बेइ’ को अर्थ चामल पनि हुन्छ) सन्दर्भ यसमा जोडिएको छ।
- तेस्रो स्थान: १८ हजार ३०० मतका साथ ‘उच्च’ (高) तेस्रो स्थानमा रह्यो। यसलाई सानाए ताकाइची (Takaichi) प्रधानमन्त्री बनेको र बजार भाउ (High Prices) बढेको सन्दर्भसँग जोडिएको छ।
शीर्ष १० मा परेका अन्य शब्दहरू
- चौथो (脉 – पल्स/नाडी): ओसाका-कान्साई एक्स्पोको चरित्र ‘म्याकु-म्याकु’ (Myaku-Myaku) को नामबाट।
- पाँचौं (万 – दश हजार/सबै): ओसाका एक्स्पो (Banjaku) को सन्दर्भमा।
- छैटौं (変 – परिवर्तन/अनौठो): सत्ता गठबन्धनको ढाँचामा आएको परिवर्तन र एआई (AI) को विकासका कारण।
- सातौं (博 – एक्स्पो/विद्वान): एक्स्पो तथा सिमोन साकागुची र सुसुमु कितागावालाई नोबेल पुरस्कार मिलेको सन्दर्भमा।
- आठौं (女 – महिला): जापानमा पहिलो महिला प्रधानमन्त्री र महिला मेयरहरूको चर्चाका कारण।
- नवौं (新 – नयाँ): नयाँ प्रधानमन्त्री ताकाइची र एआई जस्ता नयाँ प्रविधिहरू।
- दशौं (初 – पहिलो): पहिलो महिला प्रधानमन्त्री र बेसबल खेलाडी इचिरो ‘हल अफ फेम’ मा प्रवेश गर्ने पहिलो जापानी बनेको सन्दर्भमा।
३० वर्षको इतिहासमा पहिलो पटक
‘यस वर्षको काान्जी’ घोषणा गर्ने परम्परा सन् १९९५ मा सुरु भएको हो र यस वर्ष यसले ३० औं वार्षिकोत्सव मनाएको छ। यो ३० वर्षको इतिहासमा ‘भालु’ अक्षर छानिएको यो पहिलो पटक हो।
सार्वजनिक गरिएको यो विशेष अक्षर डिसेम्बर २२ सम्म कियोमिजु मन्दिरको मुख्य भवनमा सर्वसाधारणको अवलोकनका लागि राखिनेछ भने डिसेम्बर २३ देखि क्योटोको हिगासियामास्थित काान्जी सङ्ग्रहालयमा प्रदर्शन गरिनेछ।
