जापानको हिरासत सुविधामा श्रीलंकाली महिलालाई उनको मृत्यु हुनु अघिको अवस्थाको सुरक्षा क्यामेरा फुटेज उनको परिवारको प्रतिनिधित्व गर्ने वकिलहरूले बिहीबार पहिलो पटक सार्वजनिक गरेका छन।
मार्च २०२१ मा नागोया क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा ब्यूरोमा ३३ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएकी रत्नायके लियानागे विष्मा सन्दमालीको बिग्रँदै गएको स्वास्थ्यलाई उनको अन्तिम अवस्थाहरूलाई उक्त फुटेजमा देखाइएको छ।कानूनी टोलीले दुई वर्षअघि नागोया क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा ब्यूरोमा ३३ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएका विष्माको परिवारबाट फुटेज देखाउनका लागि अनुमति लिएको बताएको छ । सरकारले उपलब्ध गराएको करिब पाँच घण्टाको करिब ७ मिनेटको सुरक्षा क्यामेराको फुटेज देखाइएको थियो। ।
“हामी मानिसहरूलाई अध्यागमन सुविधाको वास्तविकता जान्न चाहन्छौं,” वकिल ची कोमाईले भने। सरकारले पेश गरेको पाँच घण्टाको फुटेजलाई करिब पाँच मिनेटको फुटेज प्रमाणका रूपमा सार्वजनिक गरिएको हो ।
दृश्यहरूमा विष्माले अध्यागमन अधिकारीहरूलाई उनी आफैले पिउन नसक्ने र अस्पताल लैजान बिन्ती गरेको गुनासो गर्दै गर्दा मार्च ६, २०२१ मा उनको मृत्यु भएको दिन उनको अवस्था समावेश गरिएको छ।
फुटेजमा एक अफिसर र नर्सले विस्मालाई खुसीसाथ कुराकानी गरिरहेको पछिको दृश्यहरू पनि समावेश गरिएको थियो जब उनी पीडाले विलाप गरिरहेकी थिइन्।
उनको मृत्यु भएको पुष्टि भएको दिनको एक अंशमा, एक अधिकारीले उनको औंलाहरू चिसो महसुस गरेको इन्टरकममा रिपोर्ट गरेपछि एक कर्मचारीले विष्मालाई जगाउने प्रयास गर्छन्।
अन्तिम दृश्यको करिब एक घण्टा पछि अस्पतालमा उनको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो।
“मेरी दिदीले कस्तो पीडा भोगे र उनलाई सहयोग गर्ने कोही नभएको वातावरणमा मर्न छोडियो,” म जापानी जनताले जान्न चाहन्छु, विष्माकी कान्छी बहिनी ३० वर्षीया वायोमीले बिहीबार पत्रकार सम्मेलनमा भनिन्।
विष्माको परिवार र संसदका केही सदस्यहरूले निजी रूपमा फुटेज हेर्न सक्षम भए, जुन सरकारले मुद्दामा प्रमाणको रूपमा पेश गरेको थियो, यो पहिलो पटक यसको अंश सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध गराइएको हो।
विष्मा २०१७ मा एक विद्यार्थीको रूपमा जापान आइपुगेको थियो तर उनको भिसा समाप्त भएको कारण अगस्ट २०२० मा अध्यागमन सुविधामा हिरासतमा लिइयो।
लगभग एक महिनासम्म बान्ता र पेट दुख्ने समस्या भएको गुनासो गरेपछि मार्च ६, २०२१ मा उनको मृत्यु भयो। उनको मृत्युले उनको उपचारलाई लिएर राष्ट्रिय आक्रोश पैदा गर्यो, केही महिनापछि सरकारले विदेशीहरूले सामना गर्ने निर्वासन, शरणार्थीहरू सहित नियमहरू संशोधन गर्ने विधेयक खारेज गर्न बाध्य पार्यो।
यद्यपि सरकारले वर्तमान संसदको सत्रमा विधेयकलाई पुन: पेस गरेको छ, मुख्य क्याबिनेट सचिव हिरोकाजु मात्सुनोले बिहीबार पत्रकार सम्मेलनमा जोड दिएका थिए कि “थुनामा यस्ता घटनाहरू पुनरावृत्ति रोक्न र दीर्घकालीन समस्या समाधान गर्न यसको प्रारम्भिक कानून आवश्यक छ।”
विष्माका परिवारले उनको मृत्युको लागि सरकारसँग क्षतिपूर्ति माग गर्दै गैरकानुनी रूपमा थुनामा राखिएको र आवश्यक उपचारको अभावमा मृत्यु भएको आरोप लगाएका छन्।
मृतकको परिवारका सदस्यहरूले केन्द्र सरकारसँग क्षतिपूर्ति माग गर्दै दायर गरेको मुद्दामा जुन र जुलाईमा हुने नागोया जिल्ला अदालतको अदालती बहसमा फुटेजहरू प्रदर्शन गर्ने तयारी गरिएको छ।
सरकारले अध्यागमन सुविधामा सुरक्षा चिन्तालाई उद्धृत गर्दै मुद्दाको बाहिर फुटेजहरू जारी नगर्न माग गर्दै भनेको छ “फुटेजको प्रसारमा प्रतिबन्ध लगाउने कुनै कानूनी तरिका छैन।” सरकारले नागोया जिल्ला अदालतलाई शोकसन्तप्त परिवारलाई भिडियो जारी नगर्ने वाचा गर्न आग्रह गर्ने जस्ता उपायहरू लिन आग्रह समेत गरेको छ। तर कानुनी टोलीले अदालतलाई अग्रिम सूचना दिएकाले रिहाइमा कुनै कानुनी समस्या नरहेको दाबी गरेको छ ।
