जापानमा परम्परागत रूपमा नयाँ वर्ष तीन दिनसम्म रहन्छ , धेरै मानिसहरूले विस्तारित बिदाहरू प्रयोग गरेर परिवारलाई भेट्न, पुरानो सम्बन्धहरू नवीकरण गर्न वा घरमा आराम गर्न प्रयोग गर्छन्। जापानी लोककथा र शास्त्रीय साहित्यका एक विशेषज्ञले पुरानो चलनको उत्पत्तिलाई उजागर गर्ने प्रयास गरेका छन।
नयाँ वर्षको सुरुवात मनाउने विश्वभरि एउटा महत्त्वपूर्ण घटना हो जनवरी १। धेरै देशहरूमा एक मान्यता प्राप्त बिदाको दिन पनि हो जनवरी १, जापानमा गान्तान (नयाँ वर्षको दिन) शोगात्सु भनेर चिनिने तीन दिनको उत्सवको सुरुवात हो।
जापानको नयाँ वर्षको परम्पराको उत्पत्ति चीनमा भएको हो । जसको कान्जी लेखन प्रणाली कन्फ्युसियन दर्शन, बौद्ध धर्म र कानुनी र नैतिक संहिताले छिमेकी समाजहरूलाई ठूलो प्रभाव पारेको छ।नयाँ वर्षलाई पूर्वी एसियाली मुलुक कै सांस्कृतिक क्षेत्र र त्यसभन्दा बाहिरको महत्त्वपूर्ण उत्सवको रूपमा मनाउने गरिन्छ।
सिनोस्फियरमा नयाँ वर्ष भनेको त्यस्तो समय थियो जहाँ प्रजाहरूले चिनियाँ सम्राटलाई कर्तव्यपूर्वक सम्मान गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो, त्यसो गर्न असफल हुनुलाई शासकको विरुद्धको विद्रोहको रूपमा लिइन्छ। उत्तरी सम्राटले दक्षिणमा भेला भएका आफ्ना प्रजाहरूलाई हेरे अनि एफ़एफ़एफ़वीत्यसैले नारा र क्योटोका शाही दरबारहरू, शुरी महलमा ताङ राजवंशको (६१८-९०७) राजधानी चाङआनमा भएका परम्परागत दरबारहरू, ओकिनावा, र विभिन्न कोरियाली राज्यहरूमा निर्माण गरिएका थिए।
नयाँ वर्षको समारोह पछि ठूलो भोज दिइयो जसलाई जापानी भाषामा चोगा भनिन्छ । ताङ राजवंशका जापानी शासकहरूले यो अनुष्ठानलाई विशेष महत्त्वपूर्ण ठानेका थिए त्यसैले उनीहरूले चिनियाँ सम्राट र नयाँ वर्षको उत्सवमा सहभागी हुन आँधीको मौसमको उचाइमा पूर्वी चीनका सागरमा दूतहरू पठाएका थिए ।
यद्यपि सातौं शताब्दीको उत्तरार्धमा जापानी दरबारका अधिकारीहरूले जापानमा चोगा सञ्चालन गर्न थाले।सरकारले जापानी सम्राटलाई नयाँ वर्षको शुभकामना दिन नारा वा क्योटोको शाही दरबारतिर फर्कने र त्यसपछि परम्परागत भोजको आयोजना गर्ने गरिएको थियो ।
नयाँ वर्षको शुभकामना
समय बित्दै जाँदा यो मौसमी अनुष्ठान जापानभरका गाउँ र घरपरिवारमा फैलियो।नयाँ वर्षमा समुदायका सदस्यहरू गाउँपालिकाको मुखियाको घरमा भेला हुने र आफन्तहरू परिवारका मुख्य व्यक्तिको घरमा शुभकामना दिन र भोज मनाउन जाने गर्दछन। चाडपर्वको तयारीका लागि घरहरू राम्ररी सफा गरि नयाँ वर्षको सजावटहरू राख्ने गर्दछन ।मेजबानहरूले आफ्ना पाहुनाहरूलाई उत्सवका परिकारहरू प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो, र दुवैले औपचारिक पोशाक लगाएर महत्त्वपूर्ण अवसरमा उपस्थित हुने अपेक्षा गरिएको थियो।
यसरी नयाँ वर्ष उत्सवहरू मानिसहरूको जीवनमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण वार्षिक घटना बन्न पुग्यो। आज जापानले चीन र दक्षिण कोरियामा जस्तै परम्परागत चन्द्र गणनाको सट्टा समयको भिन्नतालाई बेवास्ता गर्दै ग्रेगोरियन क्यालेन्डर अनुसार शोगात्सु मनाउँछ । यो पश्चिमी देशहरू भन्दा विपरित छ, जहाँ नयाँ वर्षको दिनले सामान्यतया लामो क्रिसमस र छुट्टीको मौसमको अन्त्य र सामान्य रूपमा व्यापारमा फर्किने संकेत गर्दछ।
आठौं शताब्दीमा संकलित वाका कविताको जापानको सबैभन्दा पुरानो सङ्ग्रह मन्योशु हो । ओटोमो नो याकामोचीको एउटा पदको साथ समाप्त हुन्छ जसमा इनाबाका जिल्लाका गभर्नरहरूले भाग लिएको नयाँ वर्षको भोजको वर्णन गर्दछ, जुन आज टोटोरी प्रिफेक्चरको हिस्सा हो। ७५८ मा ओटोमो शाहीद्वारा नियुक्त गरिएका दुर्गम प्रान्तको गभर्नरको रूपमा उनले आफ्नो पद ग्रहण गरेपछि आफ्नो पहिलो चोगामा उपस्थिति पछि एक घटना जुन हिउँलाई समेटेर कविता लेखका थिए ।
नयाँ वर्षको सुरुवातमा
वसन्तको प्रारम्भमा आज परेको हिउँ
इयाशिकेको शुभकामना [yogoto]
रमाइलो कुरा होस्
माथि र माथि धेरै
पहिलो हिउँ जस्तै
त्यो आज खस्यो,
नयाँ वर्षको सुरुवातमा
ओटोमोले आगामी वर्षको लागि समृद्धिको हार्बिंगरको रूपमा जम्मा भइरहेको हिउँलाई हेरेर सिजनको उत्सवको मूडमा राख्छ। १३०० वर्ष पछिपनि श्लोक रेकर्ड भएको जापानमा शोगात्सु सम्बन्ध नवीकरण गर्न र शुभ सुरुवात गर्ने विशेष अवसरको रूपमा नया वर्ष रहेको छ।
(विभिन्न एजेन्सीको सहयोगमा )
