एसियामा अमेरिकी गठबन्धनहरूलाई सुदृढ पार्ने भ्रमणको क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन आइतबार जापान आइपुगेका छन् ।
युक्रेनमाथि रसियाको युद्धको सन्दर्भमा चिनको आत्मविश्वास र बलियो व्यवहार र सहयोगको बीचमा जापान र अमेरिकाको द्विपक्षीय गठबन्धनलाई बलियो बनाउने उद्देश्यका साथ आफ्नो पदभार ग्रहण गरेपछि पहिलो पटक जापानको भ्रमणका लागि अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन जापान आइपुगे हुन।
दक्षिण कोरियाको पहिलो एसिया भ्रमणमा गएका बाइडेनलाई आइतबार दिउँसो टोकियोको योकोटा एयर बेसमा आइपुगेका थिए र उनलाई जापानी विदेशमन्त्री योशिमासा हयाशी,जापानका लागि अमेरिकी राजदूत रहम इमानुएल लगायतले स्वागत गरेका थिए ।
सन् २०१३ मा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाको उपराष्ट्रपतिका रूपमा बिडेनको जापानको अन्तिम भ्रमण भएको थियो। टोकियोमा सम्पन्न ओलम्पिकको उद्घाटन समारोहमा सहभागी हुन गत समरमा जापान पुगेकी प्रथम महिला जिल बाइडेन आएपनि बिडेन आएका थिएनन ।
सोमबार बाइडेनले जापानी सम्राट नारुहितोलाई टोकियोको इम्पेरियल प्यालेसमा भेट्नेछन् र राज्य अतिथि गृहमा जापानी प्रधानमन्त्री फुमियो किशिदासँग उनको पहिलो व्यक्तिगत बैठकमा द्विपक्षीय शिखर वार्ता हुनेछ।
“क्वाद लिडरर्स समिट” शिखर सम्मेलनमा सामेल हुनुअघि सोमबार बाइडेनले जापानका प्रधानमन्त्रीसँग भेट्ने र यस क्षेत्रको लागि अमेरिकी नेतृत्वको व्यापार पहलको अनावरण गर्ने कार्यक्रम रहेको समाचारमा जनाइएको छ ।
ह्वाइट हाउसका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जेक सुलिभानले अनुसार यस क्षेत्रमा अमेरिकी आर्थिक संलग्नता बढाउन संयुक्त राज्य अमेरिका र चीन बीचको सम्भावित फ्ल्यासपोइन्टको रूपमा रहेको ताइवानलाई प्रारम्भिक प्रक्षेपणमा सदस्य नराखी सम्भावित सहभागीहरूको सूची सहित बिडेनले सोमबार इन्डो-प्यासिफिक आर्थिक ढाँचाको सुरुवातको घोषणा गरिने छ ।
आपूर्ति चेन र मानकहरूदेखि लिएर डिजिटल अर्थव्यवस्थाको लागि पूर्वाधारसम्मका मुद्दाहरूमा सहयोग बढाउने गरि बिडेन प्रशासनले “२१ औं शताब्दीको आर्थिक व्यवस्था” भनेको इन्डो-प्यासिफिक आर्थिक ढाँचाको सुरुवात पनि सोमबार नै हुने बताइएको छ ।
जापान र दक्षिण कोरिया जस्ता प्रमुख अमेरिकी सहयोगीहरू यस ढाँचामा सामेल हुने अपेक्षा गरिएको छ। तर ताइवान ग्लोबल सेमीकन्डक्टर सप्लाई चेनहरूमा एक प्रमुख खेलाडीलाई ब्लकमा सामेल हुन अनुमति दिने नदिने भन्ने बारेमा विवादास्पद छ।
ताइवानको सहभागिताले स्वशासित टापुलाई आफ्नो ठान्ने चीनलाई निराश तुल्याउने निश्चित छ। बाइडेन प्रशासनले ताइपेईलाई दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूको व्यापक सहभागिताको प्रलोभनमा चीनसँग घनिष्ठ सम्बन्ध राख्ने ढाँचाबाट बाहिर राख्नु राम्रो सोचेको हुन सक्छ।
सन् १९७० र १९८० को दशकमा उत्तर कोरियाद्वारा अपहरण गरिएका जापानी नागरिकका परिवारसँग बाइडेनले भेटघाट गर्ने सोमबारको योजना पनि रहेको छ। बुढेसकालमा आफन्तहरूसँग थोरै समय बाँकी रहेकाले यो समस्या समाधान गर्नका लागि परिवारहरूले अमेरिकी सहयोगको अपेक्षा गरेका छन्।
मङ्गलबार, बिडेन र किशिदा अष्ट्रेलिया र भारतका क्वाडका अन्य सदस्यहरूद्वारा यसको दोस्रो व्यक्तिगत शिखर बैठकको लागि सामेल हुनेछन् । चार प्रमुख राष्ट्र हरूका बिच “स्वतन्त्र र खुला इन्डो-प्यासिफिक”प्रति आफ्नो प्रतिबद्धतालाई अगाडि बढाउन खोजिरहेका छन्।साथै यो सम्मेलन अहिले चौथोपटक हुन लागेको जनाइएको छ । सम्मेलनमा आपसी हित, साझा चासो, अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रिय चासोलगायतका विषयमा छलफल हुने जनाइएको छ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले हिजो शनिबार दक्षिण कोरियाको राजधानी सोलमा राष्ट्रपति युन सुक योलसँग पहिलो शिखर वार्ता गरेका थिए ।
यो शिखर सम्मेलन दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिको कार्यालयमा भएको थियो । उक्त वार्ताका क्रममा दुई देशबीचको गठबन्धन गहिरो र व्यापक रणनीतिक सम्बन्धमा परिपक्व हुँदै गएको धारणा व्यक्त गरिएको थियो ।
राष्ट्रपति बाइडेन तीन दिने भ्रमणका लागि शुक्रबार त्यहा रहेका थिए । अमेरिकी राष्ट्रपतिले कोरियाली राष्ट्रपति उचित समयमा वासिङ्टन भ्रमणको निम्तो दिएका छन् ।
