काठमाडौं । अमेरिकामा बसोबासका लागि कानुनी आधार नपुगेका र अवैध बाटो प्रयोग गरी प्रवेश गरेका नेपालीहरूमाथि अमेरिकी सरकारले कडा कदम चाल्न सुरु गरेको छ। यसैक्रममा, अमेरिकाले एकैदिन ९१ जना नेपाली नागरिकलाई डिपोर्ट (देश निकाला) गरी चार्टर विमानमार्फत नेपाल पठाएको छ।
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालपछिको ठूलो संख्या डोनाल्ड ट्रम्प दोस्रोपटक अमेरिकाको राष्ट्रपति बनेपछि एकैदिन यति ठूलो संख्यामा नेपालीलाई डिपोर्ट गरिएको यो पहिलो पटक हो। सोमबार (माघ ५ गते) ती नेपालीहरूलाई बोकेको चार्टर विमान त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण भएको थियो।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित अध्यागमन कार्यालयका वरिष्ठ अध्यागमन अधिकृत अनुज भण्डारीका अनुसार अमेरिकाले विमानस्थल कार्यालयलाई पूर्वजानकारी दिएरै उनीहरूलाई नेपाल फर्काएको हो।
डिपोर्टको शृङ्खला: बढ्दो तथ्याङ्क पछिल्लो केही महिनायता अमेरिकाबाट नेपालीहरू डिपोर्ट हुने क्रम तीव्र बनेको छ। तथ्याङ्क हेर्दा यो संख्या बढ्दो क्रममा देखिन्छ:
| मिति | डिपोर्ट संख्या | माध्यम |
| २०८२ माघ ५ (हाल) | ९१ जना | चार्टर विमान |
| २०८२ पुस ३ | ७५ जना | चार्टर विमान |
| २०८२ भदौ १९ | ३७ जना | चार्टर विमान |
| २०८२ जेठ २५ | ३७ जना | चार्टर विमान |
किन परे डिपोर्टमा? अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार डिपोर्टमा परेकाहरू अधिकांश ‘अवैध बाटो’ (दलालमार्फत विभिन्न देश हुँदै) अमेरिका छिरेकाहरू हुन्। उनीहरूमाथि लागेका मुख्य आरोपहरू निम्न छन्:
- अवैध तरिकाले सीमा पार गरी प्रवेश गरेको।
- अमेरिकामा बस्नका लागि आवश्यक कानुनी कागजात वा भिसा नभएको।
- गलत मनसायले वा भिसा अवधि सकिएपछि पनि बसिरहेको।
प्रहरीको सोधपुछ: मानव तस्करको खोजी विमानस्थल आइपुगेका ९१ जना नेपालीलाई अध्यागमन प्रक्रिया पूरा गरी नेपाल प्रहरीको जिम्मा लगाइएको छ। प्रहरीले उनीहरूमाथि थप अनुसन्धान र सोधपुछ गरिरहेको छ।
विशेष गरी, लाखौँ रुपैयाँ असुलेर उनीहरूलाई अवैध बाटोबाट अमेरिका पठाउने मानव तस्कर (दलाल) हरूको पहिचान गर्न प्रहरीले जोड दिएको छ। अमेरिका पुग्नका लागि कतिपयले घरखेत बेचेर ५० देखि ८० लाख रुपैयाँसम्म दलाललाई बुझाउने गरेको पाइन्छ, जसले गर्दा डिपोर्ट भएर फर्किएकाहरू ठूलो आर्थिक र मानसिक तनावमा परेका छन्।
अध्यागमन विभागको तयारी काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासले डिपोर्ट हुनुभन्दा केही दिनअघि नै नेपालको अध्यागमन विभागलाई नामावली उपलब्ध गराउने गर्दछ। विभागले फर्काइएका नेपालीहरूको कानुनी स्थिति र उनीहरूमाथि नेपालमा कुनै आपराधिक रेकर्ड छ कि छैन भन्नेबारे पनि जाँचबुझ गरिरहेको छ।
(श्रोतः बाह्रखरी/अध्यागमन विभाग)
